Tradycyjny klucz nadal dobrze spełnia swoją funkcję, ale w biurze, gabinecie, budynku usługowym czy domu jednorodzinnym coraz częściej pojawia się potrzeba wygodniejszego zarządzania dostępem. Zamiast dorabiać kolejne komplety kluczy można przyznać użytkownikowi kod, kartę, brelok albo możliwość otwierania drzwi w inny sposób. Gdy dana osoba nie powinna już mieć dostępu, wystarczy zmienić jej uprawnienia zamiast wymieniać wkładkę i rozdawać nowe klucze pozostałym użytkownikom.
Żeby takie rozwiązanie działało prawidłowo, nie wystarczy jednak kupić przypadkowego czytnika. Kontrola dostępu jest systemem, w którym kilka elementów musi ze sobą współpracować – od urządzenia identyfikującego użytkownika po mechanizm, który fizycznie zwalnia drzwi.
Czytnik i sterownik nie zawsze oznaczają to samo
Najbardziej widoczną częścią systemu jest zwykle czytnik znajdujący się obok drzwi. To z nim użytkownik ma bezpośredni kontakt: przykłada kartę lub brelok, wpisuje kod PIN albo korzysta z czytnika biometrycznego.
Zadaniem czytnika jest przede wszystkim rozpoznanie sposobu identyfikacji i przekazanie informacji dalej. W prostszych urządzeniach część funkcji sterujących może znajdować się w tej samej obudowie. W bardziej rozbudowanych instalacjach za decyzję o otwarciu drzwi odpowiada osobny sterownik zamontowany w bezpiecznym miejscu po wewnętrznej stronie budynku.
Takie rozdzielenie funkcji może mieć znaczenie szczególnie tam, gdzie kontrola dostępu rzeczywiście pełni funkcję zabezpieczenia, a nie tylko zastępuje klucz wygodniejszą metodą otwierania drzwi.
Kod PIN, karta czy odcisk palca?
Nie istnieje jedna metoda identyfikacji odpowiednia do każdego obiektu. W domu jednorodzinnym inne znaczenie będzie miała wygoda, a w firmie zatrudniającej kilkadziesiąt osób – możliwość szybkiego nadawania i odbierania indywidualnych uprawnień.
Klawiatura numeryczna eliminuje konieczność noszenia dodatkowego nośnika. Wystarczy znać kod. Jest to wygodne rozwiązanie między innymi przy wejściach, z których korzysta określona grupa osób. Trzeba jednak pamiętać, że wspólny kod może być przekazywany dalej, dlatego w miejscach wymagających dokładniejszej kontroli lepiej sprawdzają się indywidualne identyfikatory.
Karty, breloki i transpondery pozwalają przypisać dostęp konkretnym użytkownikom. Zgubienie jednego nośnika nie musi wówczas oznaczać wymiany zamka – w zależności od zastosowanego systemu można po prostu usunąć jego uprawnienia i zaprogramować nowy.
Czytniki linii papilarnych rozwiązują natomiast problem noszenia karty czy pamiętania kodu. Są chętnie stosowane tam, gdzie liczy się szybki i wygodny dostęp dla niewielkiej, określonej grupy użytkowników.
Sam czytnik drzwi jeszcze nie otworzy
To jedna z kwestii, o których łatwo zapomnieć przy kompletowaniu instalacji. Po prawidłowej identyfikacji użytkownika system musi jeszcze spowodować fizyczne odblokowanie drzwi.
W zależności od konstrukcji wejścia może odpowiadać za to elektrozaczep, zwora elektromagnetyczna, zamek elektromechaniczny lub inne urządzenie wykonawcze. Potrzebne może być również odpowiednie zasilanie, okablowanie, przycisk wyjścia czy dodatkowe moduły komunikacyjne.
Dlatego czytniki i sterowniki kontroli dostępu do drzwi należy dobierać jako element konkretnego rozwiązania, a nie w oderwaniu od zamka i pozostałych części instalacji. Przed zakupem warto sprawdzić przede wszystkim kompatybilność urządzeń, wymagane napięcie oraz sposób komunikacji pomiędzy nimi.
Wewnętrzne czy zewnętrzne drzwi? Miejsce montażu ma znaczenie
Urządzenie zamontowane wewnątrz suchego korytarza pracuje w zupełnie innych warunkach niż czytnik znajdujący się przy wejściu do budynku. Na zewnątrz obudowa jest narażona na wilgoć, pył, zmiany temperatury i bezpośredni kontakt z wodą.
Przy wyborze warto więc zwrócić uwagę na deklarowany przez producenta stopień ochrony urządzenia oraz jego przeznaczenie. Znaczenie ma też sposób montażu – dostępne są rozwiązania natynkowe i podtynkowe. W nowym budynku instalację można zaplanować już na etapie wykonywania drzwi i instalacji elektrycznej. Przy modernizacji istniejącego wejścia często ważniejsze staje się ograniczenie zakresu prac montażowych.
W firmie liczy się przede wszystkim zarządzanie użytkownikami
Przy jednym wejściu używanym przez kilka osób obsługa systemu jest stosunkowo prosta. Sytuacja zmienia się, gdy dostęp trzeba przyznawać pracownikom, serwisantom, podwykonawcom albo osobom korzystającym tylko z części pomieszczeń.
W takim przypadku przed zakupem urządzeń warto sprawdzić, ilu użytkowników może obsługiwać system i w jaki sposób zarządza się ich uprawnieniami. Dobrze zaprojektowana kontrola dostępu pozwala odebrać dostęp jednej osobie bez ingerowania w uprawnienia wszystkich pozostałych. To jedna z jej największych przewag nad tradycyjnym systemem opartym wyłącznie na kluczach mechanicznych.
W bardziej rozbudowanych instalacjach można również wydzielić różne strefy. Pracownik może mieć dostęp do głównego wejścia i swojego działu, ale już niekoniecznie do magazynu, serwerowni czy pomieszczeń technicznych.
System warto projektować od drzwi, a nie od samego czytnika
Atrakcyjnie wyglądający czytnik z dużą liczbą funkcji nie zawsze będzie najlepszym wyborem. Najpierw warto odpowiedzieć na kilka prostych pytań: kto ma korzystać z wejścia, jak użytkownicy mają się identyfikować, jaki mechanizm znajduje się w drzwiach i czy urządzenie będzie pracować wewnątrz, czy na zewnątrz.
Dopiero wtedy można zdecydować, czy lepszy będzie kod PIN, karta zbliżeniowa, transponder, biometria czy rozwiązanie łączące kilka metod. Trzeba też uwzględnić sposób zasilania i otwierania drzwi oraz możliwość późniejszej rozbudowy instalacji.
Dobrze dobrany system kontroli dostępu powinien przede wszystkim upraszczać codzienne korzystanie z budynku. Jeśli jego elementy są odpowiednio dopasowane, pozwala ograniczyć liczbę tradycyjnych kluczy, łatwiej zarządzać uprawnieniami i dostosować sposób otwierania drzwi do rzeczywistych potrzeb użytkowników.
Artykuł sponsorowany
