Lawenda wąskolistna jest łatwa w uprawie w Polsce, jeśli zapewnisz jej co najmniej 6 godzin słońca dziennie i bardzo przepuszczalne podłoże. To właśnie zastój wody, a nie susza, najczęściej prowadzi do gnicia korzeni. Najlepszy termin sadzenia przypada po wiosennych przymrozkach, zwykle po 15 maja, albo od drugiej połowy sierpnia do końca września.
Jak przygotować miejsce i materiały?
Do gruntu najlepiej wybrać lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia). Jest lepiej przystosowana do polskich zim niż lawenda francuska, którą częściej uprawia się w donicach i przenosi w osłonięte miejsce.
Przed sadzeniem przygotuj podstawowe narzędzia oraz materiały poprawiające strukturę podłoża:
- Łopatka lub szpadel do przygotowania dołka.
- Sekator do usunięcia uszkodzonych pędów i późniejszego cięcia.
- Żwir, grys albo keramzyt do wykonania warstwy drenażowej.
- Piasek do rozluźnienia ciężkiej gleby.
- Wapno ogrodnicze albo dolomit, jeśli podłoże jest kwaśne.
Stanowisko powinno być ciepłe, przewiewne i osłonięte od zimnych wiatrów. Lawenda najlepiej rośnie na glebie piaszczystej lub piaszczysto-gliniastej, ubogiej, zasadowej i szybko odprowadzającej wodę. Korzystny odczyn mieści się mniej więcej w zakresie pH 6,5–7,5. Nie wybieraj zagłębienia terenu ani miejsca, w którym po deszczu długo utrzymuje się wilgoć.
Jak sadzić lawendę w gruncie?
W ciężkiej glebie sam żwir na dnie dołka może nie wystarczyć, ponieważ woda nadal będzie zatrzymywać się poniżej warstwy drenażu. W takim miejscu rozluźnij większą część podłoża piaskiem i grysem albo posadź lawendę na podwyższonej rabacie.
Sadzenie w ogrodzie wykonaj w następującej kolejności:
- Odchwaść miejsce i przekop ziemię na głębokość około 25–30 cm.
- Jeśli gleba jest zbita, wymieszaj ją z piaskiem lub drobnym grysem. Kwaśne podłoże zwapnuj zgodnie z zaleceniami na opakowaniu dolomitu albo wapna.
- Wykop dołek około dwa razy szerszy od bryły korzeniowej. Przy trudnym, ciężkim gruncie przygotuj głębszy dołek i zastosuj warstwę żwiru lub keramzytu.
- Wyjmij sadzonkę z pojemnika i delikatnie rozluźnij korzenie, jeśli są mocno zbite.
- Umieść roślinę na takiej samej głębokości, na jakiej rosła wcześniej. Szyjka korzeniowa nie powinna znaleźć się głębiej.
- Zasyp korzenie przepuszczalną ziemią, lekko ją ugnieć i podlej roślinę bez moczenia liści.
- Zachowaj odstęp 30–40 cm między roślinami. Przy wyższych odmianach lub luźnej kompozycji zwiększ odległość.
Po posadzeniu możesz zastosować mineralną ściółkę, na przykład żwir lub grys. Nie zasypuj jednak podstawy pędów grubą, wilgotną warstwą materiału organicznego. W szpalerze lawenda potrzebuje także przewiewu, dlatego zbyt gęste sadzenie sprzyja chorobom grzybowym.
Jak posadzić lawendę w doniczce?
Pojemnik dla jednej rośliny powinien mieć odpływ i najlepiej co najmniej 10 litrów pojemności. Donica bez otworów odpływowych zatrzymuje wodę, nawet jeśli zastosujesz dobre podłoże.
Sadzenie lawendy w pojemniku przebiega tak:
- Na dnie donicy umieść warstwę żwiru, drobnych kamyków albo keramzytu.
- Wsyp lekkie, przepuszczalne podłoże, na przykład ziemię wymieszaną z piaskiem i perlitem. Możesz użyć także mieszanki do sukulentów.
- Dodaj niewielką ilość dolomitu lub kredy ogrodniczej, jeśli podłoże jest kwaśne.
- Wyjmij sadzonkę bez uszkadzania bryły korzeniowej i ustaw ją na tej samej głębokości co wcześniej.
- Uzupełnij ziemię, lekko dociśnij ją wokół rośliny i podlej oszczędnie.
- Po kilkunastu minutach wylej wodę zgromadzoną w podstawce.
| Cecha | Grunt | Doniczka |
|---|---|---|
| Odstępy i wielkość | Najczęściej 30–40 cm między roślinami | Pojemnik o pojemności co najmniej 10 litrów |
| Podlewanie | Rzadkie, głównie po posadzeniu i podczas suszy | Oszczędne, po przeschnięciu podłoża |
| Drenaż | Żwir lub grys w dołku, a przy ciężkiej glebie także podwyższona rabata | Warstwa drenażu na dnie i obowiązkowe otwory odpływowe |
Jak dbać o lawendę po posadzeniu?
Świeżo posadzoną lawendę podlewaj, gdy przez dłuższy czas nie pada. Kiedy się ukorzeni, pozwól podłożu przeschnąć między podlewaniami. Roślina lepiej znosi krótkotrwałą suszę niż stałą wilgoć przy korzeniach. W donicy kontroluj ziemię częściej, ale podlewaj dopiero wtedy, gdy jej wierzchnia warstwa wyraźnie przeschnie.
Lawenda nie potrzebuje intensywnego nawożenia. Nadmiar azotu pobudza liście i pędy, ale może ograniczyć kwitnienie oraz pogorszyć przygotowanie rośliny do zimy. Wiosną wystarczy cienka warstwa dobrze rozłożonego kompostu. Nie stosuj świeżego obornika.
Cięcie wiosenne wykonaj zwykle pod koniec marca lub na początku kwietnia, gdy widać już, które pędy przemarzły. Skróć zielone przyrosty, formując zaokrąglony, zwarty pokrój. Nie ścinaj rośliny głęboko w stare, całkowicie zdrewniałe fragmenty, ponieważ lawenda może z nich nie odbić. Po kwitnieniu usuń kwiatostany z niewielką częścią pędu.
Młode rośliny posadzone późnym latem warto przed zimą osłonić stroiszem lub suchymi liśćmi. Zabezpieczenie powinno przepuszczać powietrze, ponieważ szczelne okrycie zatrzymuje wilgoć i zwiększa ryzyko gnicia.
Po posadzeniu sprawdź kilka rzeczy:
- Stanowisko otrzymuje co najmniej 6 godzin słońca dziennie.
- Woda nie zatrzymuje się przy korzeniach ani w podstawce.
- Podłoże jest przepuszczalne i ma obojętny lub lekko zasadowy odczyn.
- Wiosną roślina została przycięta tylko w zielonej części pędów.
Gdy wybierzesz słoneczne miejsce, zadbasz o zasadową, lekką glebę i nie będziesz przelewać rośliny, lawenda wąskolistna zwykle szybko się przyjmuje i przez lata zachowuje zwarty pokrój.
