Maliny najlepiej sadzić jesienią, od października do listopada, albo wczesną wiosną. Przygotuj słoneczne, osłonięte od wiatru stanowisko, użyźnij glebę kompostem i umieść sadzonkę tak, aby pąk u nasady pędu znajdował się tuż nad powierzchnią ziemi. Zbyt głębokie sadzenie może powodować gnicie, a zbyt płytkie – przesychanie korzeni.
Kiedy sadzić maliny i jaki typ wybrać?
Jesienne sadzenie zwykle sprzyja ukorzenieniu, ponieważ gleba jest jeszcze ciepła i często naturalnie wilgotna. Trzeba jednak zabezpieczyć młode rośliny przed silnym mrozem. Sadzenie wiosenne jest bezpieczniejsze tam, gdzie jesienią szybko przychodzą przymrozki, ale wymaga regularnego podlewania od pierwszych tygodni.
Przed zakupem sadzonek zdecyduj też, czy chcesz uprawiać maliny letnie, czy jesienne. Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich, natomiast jesienne – na pędach jednorocznych. Ta różnica wpływa na późniejsze cięcie.
| Cecha | Sadzenie jesienne | Sadzenie wiosenne |
|---|---|---|
| Wilgotność gleby | Zwykle korzystna, ale zależna od pogody | Wymaga częstszego podlewania |
| Ryzyko przemarznięcia | Większe, szczególnie bez zabezpieczenia | Mniejsze po ustąpieniu silnych mrozów |
| Aklimatyzacja | Roślina może ukorzenić się przed wiosną | Ukorzenianie zaczyna się wraz z ruszeniem wegetacji |
| Typ maliny | Letnia lub jesienna | Letnia lub jesienna |
Jak przygotować stanowisko pod maliny?
Wybierz miejsce dobrze nasłonecznione i osłonięte od silnego wiatru. Maliny mogą rosnąć przy płocie, jeśli ogrodzenie nie zacienia ich przez większą część dnia. Zostaw kilka centymetrów odstępu od płotu, aby zapewnić dostęp powietrza i miejsce na rozwój pędów.
Gleba powinna być żyzna, przepuszczalna i lekko kwaśna lub zbliżona do obojętnej. Korzystny dla malin jest odczyn pH 5,5–6,5. Przed sadzeniem przekop podłoże i usuń chwasty. Najważniejsze czynności przygotowawcze to:
- Spulchnij glebę na głębokość odpowiadającą długości korzeni.
- Usuń trwałe chwasty, zwłaszcza te rozrastające się przez podziemne kłącza.
- Wymieszaj ziemię z dobrze rozłożonym kompostem lub wermikompostem.
- Zapewnij odpływ wody, ponieważ stale mokre podłoże sprzyja gniciu korzeni.
Wermikompost poprawia strukturę gleby, wspiera zatrzymywanie wilgoci i rozwój systemu korzeniowego. Nie przesadzaj jednak z nawożeniem. Młoda sadzonka potrzebuje przede wszystkim przepuszczalnego podłoża i stałej, umiarkowanej wilgotności.
Jak sadzić maliny krok po kroku?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj sadzonki, łopatę, sekator, konewkę oraz kompost lub wermikompost. Jeśli korzenie są przesuszone, przed sadzeniem zwilż je wodą.
- Wyznacz rozstawę – sadź rośliny co 40–50 cm w rzędzie, a między rzędami zostaw około 1,5–2 m. Taka odległość poprawia dostęp światła i cyrkulację powietrza.
- Wykop dołek – powinien być nieco większy od systemu korzeniowego, zwykle ma około 15–20 cm głębokości. Nie twórz głębokiej niecki, w której będzie gromadzić się woda.
- Rozłóż korzenie – umieść je swobodnie w dołku, bez zawijania ku górze. Jeśli są bardzo długie lub uszkodzone, skróć tylko zniszczone fragmenty.
- Ustaw sadzonkę na właściwej wysokości – miejsce wyrastania pędów, czyli pąk u nasady sadzonki, powinno znaleźć się tuż nad poziomem ziemi. Korzenie muszą być całkowicie przykryte, ale szyjka korzeniowa nie może zostać zakopana głęboko.
- Zasyp dołek – wypełnij go przygotowaną ziemią i delikatnie ugnieć ją wokół korzeni, aby usunąć większe kieszenie powietrzne.
- Podlej roślinę – po posadzeniu podlej malinę obficie. Woda pomaga osiąść glebie i zapewnia korzeniom kontakt z wilgotnym podłożem.
- Wyściółkuj powierzchnię – rozłóż słomę, korę, zrębki lub kompostowane liście warstwą około 5–10 cm. Nie zasypuj bezpośrednio pędów.
Nie sadź malin ani zbyt głęboko, ani zbyt płytko. Zakopanie szyjki korzeniowej może prowadzić do jej gnicia, natomiast odsłonięte korzenie szybko wysychają. Poziom ziemi po podlaniu powinien odpowiadać poziomowi, na którym roślina rosła wcześniej.
Jak ograniczyć rozrastanie się malin?
Maliny wytwarzają odrosty korzeniowe, dlatego z czasem mogą pojawiać się poza wyznaczonym rzędem. Już podczas zakładania uprawy zaplanuj dla nich osobny pas, który będzie można łatwo odchwaszczać i kontrolować.
Skutecznym rozwiązaniem jest bariera korzeniowa zamontowana w glebie wzdłuż brzegów stanowiska. Powinna ograniczać przechodzenie korzeni na boki. Maliny można także sadzić w dużych, głębokich pojemnikach lub skrzyniach, pamiętając o odpływie nadmiaru wody.
Odrosty wyrastające poza wyznaczonym pasem usuwaj regularnie ostrym szpadlem lub sekatorem. Nie zostawiaj ich do czasu, aż mocno się ukorzenią. W przypadku odmian prowadzonych w szpalerze warto zastosować podpory, które utrzymują pędy w jednym rzędzie i ułatwiają cięcie.
Co zrobić z malinami po posadzeniu?
Maliny letnie po posadzeniu zwykle pozostawia się bez silnego cięcia nadziemnych części. Po owocowaniu w kolejnym sezonie usuwa się pędy dwuletnie, które już wydały owoce, pozostawiając młode i zdrowe przyrosty. Maliny jesienne można przyciąć po posadzeniu nisko, zwykle na wysokość około 10–20 cm. W kolejnych latach ich zeszłoroczne pędy ścina się przy ziemi późną jesienią lub bardzo wczesną wiosną.
Po wykonaniu prac sprawdź, czy zostały spełnione najważniejsze warunki startowe:
- Podlej sadzonkę i utrzymuj glebę lekko wilgotną, szczególnie w pierwszych tygodniach.
- Uzupełnij ściółkę, gdy jej warstwa wyraźnie się obniży.
- Po jesiennym sadzeniu usyp kopczyk z ziemi, kompostu lub kory przy podstawie rośliny.
- Przy zapowiadanych silnych mrozach zabezpiecz młode pędy luźno rozłożoną agrowłókniną.
Najważniejsze są trzy rzeczy: właściwa głębokość, rozstawa 40–50 cm między sadzonkami i regularne utrzymywanie wilgoci pod ściółką. Przy malinach jesiennych pamiętaj o niskim cięciu, a przy letnich – o usuwaniu pędów dopiero po zakończeniu owocowania.
