Nie ma jednej ogólnopolskiej daty, do której wolno używać kotła na pellet 5 klasy. Termin zależy od uchwały antysmogowej obowiązującej w województwie, a czasem także od daty uruchomienia urządzenia. W wielu regionach kocioł 5 klasy zamontowany przed wejściem uchwały w życie może pracować do końca swojej żywotności. Są jednak wyjątki, między innymi województwo pomorskie i lubelskie, gdzie wyznaczono daty graniczne.
Czy kocioł na pellet 5 klasy trzeba wymienić?
Co do zasady kocioł 5 klasy jest traktowany łagodniej niż urządzenia bezklasowe oraz kotły 3. i 4. klasy. Sama informacja, że urządzenie spala pellet, nie wystarcza jednak do potwierdzenia jego statusu. Liczy się udokumentowana klasa według normy PN-EN 303-5:2012, wymagania lokalnej uchwały oraz – w niektórych przypadkach – spełnienie standardu Ekoprojekt.
Przykładowo w Wielkopolsce kotły klasy 5 uruchomione przed 1 maja 2018 roku mogą być użytkowane do końca ich pracy. Z kolei uchwała antysmogowa województwa lubelskiego przewiduje zakaz użytkowania kotłów 5 klasy od 1 stycznia 2030 roku. Te terminy nie są zasadą dla całej Polski.
Jak sprawdzić, czy kocioł faktycznie ma 5 klasę?
Nie każdy kocioł na pellet automatycznie spełnia wymagania 5 klasy. Informację należy potwierdzić w dokumentacji urządzenia, ponieważ certyfikat bezpieczeństwa ekologicznego nie jest tym samym co certyfikat klasy emisyjnej.
Sprawdź kolejno:
- Tabliczkę znamionową – powinna wskazywać klasę urządzenia oraz normę, według której została określona.
- Instrukcję obsługi i deklarację zgodności – szukaj oznaczenia klasy 5 oraz odniesienia do normy PN-EN 303-5:2012.
- Dokument potwierdzający parametry emisyjne – może być potrzebny podczas kontroli lub przy ocenie zgodności z uchwałą.
- Informację o Ekoprojekcie – w części województw sama klasa 5 nie wystarcza dla nowych urządzeń.
Brak tabliczki znamionowej albo dokumentów może utrudnić wykazanie, że kocioł jest urządzeniem 5 klasy. W takiej sytuacji skontaktuj się z producentem, serwisem lub urzędem gminy. Nie należy samodzielnie zakładać, że urządzenie spełnia wymagania tylko dlatego, że jest zasilane pelletem.
Jak różnią się przepisy w województwach?
Terminy ustalają sejmiki województw w uchwałach antysmogowych. Poniższe zestawienie pokazuje przykłady, ale przed podjęciem decyzji trzeba sprawdzić aktualne brzmienie uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa.
| Województwo | Status kotłów 5 klasy | Uwagi |
|---|---|---|
| Wielkopolskie | Kotły 5 klasy uruchomione przed 1 maja 2018 roku mogą pracować do końca żywotności | Nowe urządzenia muszą spełniać wymagania uchwały, w tym standard Ekoprojekt |
| Lubelskie | Użytkowanie kotłów 5 klasy ma zostać zakończone od 1 stycznia 2030 roku | Termin wynika z uchwały nr XXIII/388/2021 |
| Pomorskie | Zakaz obejmie także urządzenia klasy 5 od 1 września 2035 roku | Od 1 września 2026 roku ograniczenia dotyczą już kotłów 3. i 4. klasy |
| Małopolskie | Kotły 5 klasy używane przed 1 lipca 2017 roku mogą być eksploatowane do końca żywotności | Od 1 stycznia 2027 roku zakazane są kotły klasy 3. i 4. |
W województwach podlaskim i warmińsko-mazurskim, zgodnie z dostarczonymi informacjami, nie przyjęto wojewódzkich uchwał antysmogowych. Nie oznacza to jednak braku innych obowiązków dotyczących jakości paliwa, emisji lub instalacji. Zawsze trzeba sprawdzić przepisy obowiązujące w konkretnej gminie.
Co zrobić, gdy masz wątpliwości?
Najbezpieczniej zweryfikować jednocześnie klasę urządzenia, datę jego montażu i lokalne przepisy. Przydatne będą następujące działania:
- Skontaktuj się z urzędem gminy, najlepiej z komórką zajmującą się ochroną środowiska.
- Sprawdź stronę urzędu marszałkowskiego oraz aktualny tekst uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa.
- Porównaj dane z tabliczki znamionowej z instrukcją, deklaracją zgodności i certyfikatem kotła.
- Zapytaj urząd, czy w twojej lokalizacji obowiązują dodatkowe ograniczenia dotyczące paliw lub nowych kotłów.
Jeżeli wymiana okaże się konieczna, możliwe jest sprawdzenie dostępnych form wsparcia, między innymi w programie Czyste Powietrze. Po uruchomieniu nowego źródła ciepła trzeba także zaktualizować deklarację w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
Kocioł na pellet 5 klasy nie ma jednego terminu wymiany w całym kraju. O tym, jak długo można go używać, decydują przede wszystkim wojewódzka uchwała antysmogowa, data montażu oraz dokumenty potwierdzające klasę urządzenia.
Przepisy uchwał antysmogowych mogą być nowelizowane. Przed podjęciem decyzji sprawdź aktualny tekst uchwały dla swojego województwa lub skonsultuj się z właściwym urzędem gminy.
