Brak kanalizacji na działce nie oznacza zgody na wykopanie dołu i ustawienie nad nim kabiny. Takie rozwiązanie może zanieczyścić grunt, powodować odór i naruszać przepisy. Najbezpieczniej wybrać toaletę ze szczelnym zbiornikiem, a sposób jej obsługi dopasować do częstotliwości wizyt.
Jakie WC na działkę wybrać?
Przy sporadycznych pobytach wystarczy toaleta turystyczna albo prosty ustęp suchy ze szczelnym pojemnikiem. Gdy z działki korzysta kilka osób przez cały sezon, wygodniejsza będzie toaleta przenośna z serwisem lub rozwiązanie podłączone do większego zbiornika bezodpływowego. Znaczenie ma też to, czy działka znajduje się w ROD, czy jest prywatną działką rekreacyjną.
| Typ | Koszt startowy | Obsługa i wywóz | Przeznaczenie |
|---|---|---|---|
| Toaleta turystyczna chemiczna | Od około 300 zł | Samodzielne opróżnianie w punkcie zlewnym, uzupełnianie chemii | Krótkie i sporadyczne pobyty |
| Ustęp suchy ze szczelnym pojemnikiem | Około 800–2500 zł | Dosypywanie trocin lub torfu, opróżnianie pojemnika zgodnie z przepisami | Działka weekendowa |
| Toaleta kompostująca | Zwykle wyższy niż prosty ustęp suchy | Ściółka, wentylacja i obsługa komór lub pojemników | Działka używana regularnie, po sprawdzeniu regulaminu |
| Toaleta przenośna z serwisem | Wynajem od około 250 zł netto za 28 dni | Opróżnianie, mycie i dezynfekcja przez firmę | Sezonowe lub intensywne użytkowanie |
| Zbiornik bezodpływowy | Koszt budowy i instalacji jest znacznie wyższy | Regularny wywóz przez firmę asenizacyjną | Działka budowlana bez kanalizacji |
Toaleta turystyczna ma zwykle zbiornik o pojemności około 10–21 l, więc szybko się zapełnia przy kilku użytkownikach. Kabiny przenośne mają znacznie większe, szczelne zbiorniki, często o pojemności około 240–250 l, ale wymagają dojazdu serwisu. Przy toalecie kompostującej trzeba sprawdzić, czy takie rozwiązanie dopuszcza Regulamin ROD.
Gdzie legalnie postawić toaletę?
Podstawą są przepisy techniczne oraz lokalne wymagania. Na działce ROD obowiązuje także regulamin konkretnego ogrodu, a na działce prywatnej trzeba sprawdzić wymagania gminy i ewentualne formalności budowlane. Zbiornik bezodpływowy nie jest rozwiązaniem przeznaczonym dla każdej działki rekreacyjnej. Zgodnie z warunkami technicznymi takie zbiorniki stosuje się na działkach budowlanych bez możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących między innymi terenów zalewowych i ochrony środowiska.
Przy planowaniu lokalizacji przyjmij co najmniej następujące odległości:
- 15 m od studni lub innego ujęcia wody pitnej.
- 5 m od okien i drzwi budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, gdy stosowane są przepisy dotyczące lokalizacji ustępu.
- 2 m od granicy działki, drogi albo ulicy z chodnikiem, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi lokalizacji zbiornika.
- Przy zbiorniku bezodpływowym lub dole ustępowym o pojemności do 10 m³ należy uwzględnić także wymagane odległości od okien, drzwi i pomieszczeń przeznaczonych do przechowywania żywności.
Dokładna kwalifikacja zależy od rodzaju toalety i zabudowy, dlatego przed wykonaniem stałej konstrukcji sprawdź miejscowy urząd oraz zarząd ROD. W każdym przypadku obowiązuje jedna zasada: nieczystości nie mogą przedostawać się do gruntu. Niedopuszczalne jest także wylewanie ich do rowu, lasu, na trawnik ani do kanalizacji deszczowej.
Jak zbudować prosty ustęp ze szczelnym pojemnikiem?
Najprostsza konstrukcja składa się z lekkiej kabiny, stabilnej podłogi, siedziska, szczelnego pojemnika oraz pionowej wentylacji. Pojemnik musi dać się wyjąć bez rozbierania kabiny. Nie zakopuj go i nie stosuj beczki bez dna.
Do wykonania podstawowej kabiny przygotuj:
- bloczkI betonowe albo płyty chodnikowe do wykonania podstawy,
- kantówki do szkieletu konstrukcji,
- deski elewacyjne lub płyty przeznaczone do zastosowania na zewnątrz,
- szczelny pojemnik z pokrywą, dobrany do przewidywanej liczby użytkowników,
- rurę wentylacyjną o średnicy około 110 mm,
- materiał dachowy, wkręty, zawiasy i impregnat do drewna.
Wygodna kabina powinna mieć mniej więcej 1,1 m szerokości, 1,2 m długości i ponad 2 m wysokości. Zostaw przestrzeń umożliwiającą swobodne wejście, czyszczenie oraz wyjęcie pojemnika.
- Przygotuj podłoże – ustaw bloczki lub płyty na stabilnym, wypoziomowanym podłożu. Konstrukcja nie powinna stykać się bezpośrednio z ziemią, ponieważ drewno będzie chłonęło wilgoć.
- Zbuduj szkielet kabiny – wykonaj ramę podłogi, narożne słupki i konstrukcję dachu. Zabezpiecz elementy drewniane impregnatem przeznaczonym do użytku zewnętrznego.
- Wykonaj podłogę i siedzisko – zamontuj stabilną podłogę oraz siedzisko na wysokości zbliżonej do standardowej muszli. Otwór powinien znajdować się dokładnie nad pojemnikiem.
- Zapewnij dostęp do zbiornika – zaplanuj otwieraną klapę z tyłu albo z przodu kabiny. Pojemnik musi można wyjąć, umyć i wymienić bez demontażu siedziska.
- Zamontuj wentylację – poprowadź rurę pionowo od strefy pod siedziskiem ponad dach. Pionowy kanał ogranicza zapachy znacznie lepiej niż same otwory w ścianach. W dolnej części kabiny wykonaj nawiew zabezpieczony siatką przeciw owadom.
- Wykończ wnętrze – zastosuj powierzchnie łatwe do mycia, zamontuj drzwi i zadbaj o ochronę przed deszczem. Surowe drewno wewnątrz szybko przejmuje wilgoć oraz zapachy.
Przy zbiorniku bezodpływowym nie wystarczy sam pojemnik. Musi on mieć nieprzepuszczalne dno i ściany, szczelne przykrycie z zamykanym otworem do opróżniania oraz odpowietrzenie. Taka instalacja wymaga też zapewnienia dojazdu dla firmy asenizacyjnej.
Jak ograniczyć zapach i prawidłowo usuwać nieczystości?
Zapach zwykle wynika z połączenia wilgoci, braku wymiany powietrza i zbyt późnego opróżniania. W toalecie suchej po każdym użyciu dosypuje się niewielką ilość suchego materiału. Może to być trocina, drobne wióry albo suchy torf. Toaleta kompostująca wymaga także obsługi zgodnej z instrukcją producenta, a w ROD – zgodnej z regulaminem ogrodu.
W praktyce pomagają następujące zasady:
- Opróżniaj pojemnik, zanim zostanie zapełniony całkowicie, najlepiej przy około dwóch trzecich objętości.
- Przechowuj trociny lub torf w suchym, zamykanym pojemniku.
- Utrzymuj drożność pionu wentylacyjnego i zabezpiecz jego wlot siatką przed owadami.
- W toalecie ze zbiornikiem stosuj wyłącznie preparat przeznaczony do danego typu instalacji.
- Zapewnij możliwość umycia siedziska, podłogi i powierzchni wokół pojemnika.
Zawartość zbiornika bezodpływowego odbiera firma asenizacyjna, która ma możliwość legalnego transportu nieczystości. Toaletę turystyczną opróżnia się w przeznaczonym do tego punkcie zlewnym, na przykład na wybranym polu kempingowym lub w innym miejscu przyjmującym taki rodzaj ścieków. Nie zakładaj, że każda kratka kanalizacyjna jest punktem zlewnym.
Przed zakupem toalety sprawdź, czy w okolicy działa firma obsługująca małe zbiorniki oraz czy przyjmuje zawartość konkretnego typu toalety. Dostępność serwisu może być ważniejsza niż sama cena urządzenia.
Na co uważać?
Najczęstszy błąd to wykonanie toalety „na chwilę”, która później zostaje na lata bez poprawy wentylacji i sposobu opróżniania. Nie buduj kabiny bez szczelnego pojemnika, nie ustawiaj jej przy samej granicy i nie zasłaniaj dostępu do zbiornika. Zbyt mała wysokość, brak nawiewu oraz surowe, nasiąkliwe drewno szybko obniżają higienę korzystania.
Jeżeli z działki korzystają dwie osoby tylko w weekendy, toaleta turystyczna lub ustęp suchy ze szczelnym pojemnikiem zwykle wystarczą. Przy rodzinie używającej działki regularnie przez cały sezon lepiej od razu zaplanować serwis, większą pojemność i wygodny dostęp do opróżniania. Legalne WC na działce zaczyna się nie od wykopu, lecz od szczelnego systemu i realnego planu jego obsługi.
Artykuł ma charakter informacyjny. Przed wykonaniem stałej toalety lub zbiornika sprawdź aktualne przepisy, wymagania gminy oraz regulamin właściwego ROD.
