Ursus 1414 – dane techniczne, wymiary, silnik

Ursus 1414 to prototypowy ciągnik o mocy około 135 KM, z napędem 4WD, silnikiem Valmet 620 DS o pojemności 6594 cm³ oraz podnośnikiem o udźwigu 6500 kg. Ma długość około 4,7–5,08 m, rozstaw osi 2796 mm, prześwit 540 mm i masę roboczą ok. 5,2–6,27 t w zależności od obciążników. Poznaj szczegółowe dane techniczne, wymiary i parametry silnika, żeby świadomie porównać ten model z innymi ciągnikami w klasie 130–140 KM.

Jak powstał Ursus 1414 S?

Wrzesień 1994 r. – na targach Polagra 94 w Poznaniu rolnicy pierwszy raz zobaczyli Ursusa 1414 S. Prototyp wystawił Ośrodek Rozwoju Wyrobów ZPC Ursus, prezentując maszynę przygotowaną we współpracy z austriacką marką Steyr. Dla wielu osób był to szok, bo pod pomarańczowo‑kremowymi barwami kryła się konstrukcja bardzo zbliżona do zachodnich ciagników średniej mocy.

Technicznie był to tak naprawdę Steyr z nowej serii 9105–9145, dostosowany do polskiego rynku i oznaczony jako Ursus. Kabina pochodziła z ciągników Case IH produkowanych we Francji, przekładnia była konstrukcją Steyra sprzedaną firmie ZF, a jednostka napędowa – sześciocylindrowy silnik Valmet 620 DS – dawała ciągnikowi 135 KM. Powstał więc polski prototyp zbudowany na sprawdzonych zachodnich podzespołach.

Maszyna nigdy nie weszła do seryjnej produkcji, ale do dziś interesuje użytkowników ze względu na parametry techniczne. Co ciekawe, późniejsze ciągniki Case IH CS 150 oraz Steyr CS wykorzystywały bardzo podobną bazę konstrukcyjną – to właśnie na takim Case CS powstała późniejsza replika Ursusa 1414 S.

Jaki silnik ma Ursus 1414?

Sercem prototypu był Valmet 620 DS, wysokoprężny, sześciocylindrowy silnik z turbodoładowaniem. Jednostka ma pojemność skokową 6594 cm³, średnicę cylindra 108 mm i skok tłoka 120 mm, a stopień sprężania wynosi 16,5. To klasyczna, ciężka konstrukcja do ciągłej pracy z dużym obciążeniem, z bezpośrednim wtryskiem paliwa i chłodzeniem cieczą.

Moc znamionowa silnika to 99 kW (135 KM) przy 2300 obr./min, a maksymalny moment obrotowy sięga 535 Nm przy 1500 obr./min. Taka charakterystyka sprawia, że ciągnik dobrze „ciągnie z dołu”, bez gwałtownych spadków obrotów przy nagłym obciążeniu. W pracy z pługiem obrotowym czy ciężkim agregatem talerzowym pozwala utrzymać prędkość roboczą bez ciągłego sięgania do dźwigni biegów.

Silnik korzysta z suchego filtra powietrza z zaworem opróżniania pyłu i wskaźnikiem zanieczyszczenia, więc na bieżąco widzisz, kiedy wkład filtra wymaga czyszczenia lub wymiany. W misce olejowej mieści się 21 dm³ oleju, co przy turbosprężarce ma duże znaczenie – ta jednostka lubi świeży, czysty olej o stabilnych parametrach lepkości.

Silnik Valmet 620 DS o mocy 135 KM i momencie 535 Nm przy 1500 obr./min daje Ursusowi 1414 zapas siły do ciężkiej orki, uprawy przedsiewnej i transportu z dużą przyczepą objętościową.

Za zasięg odpowiada zbiornik paliwa o pojemności 200 + 60 dm³. W praktyce oznacza to wiele godzin pracy w polu bez tankowania, szczególnie gdy pracujesz na umiarkowanych obrotach i korzystasz z wyższych przełożeń przy lżejszych zadaniach.

Jakie dane techniczne ma układ napędowy i hydraulika?

W Ursusie 1414 zastosowano zestaw rozwiązań, który w połowie lat 90. był już standardem w zachodnich ciągnikach, ale w polskich maszynach dopiero się pojawiał. Chodzi o elektrohydrauliczne sterowanie wieloma funkcjami, wysoki udźwig podnośnika oraz rozbudowaną skrzynię biegów.

Jaką skrzynię biegów ma Ursus 1414?

Prototyp korzystał z zsynchronizowanej skrzyni 6‑biegowej z czterostopniowym reduktorem włączanym pod obciążeniem oraz przekładnią nawrotną. W efekcie operator miał do dyspozycji 24/24 lub 16/16 przełożeń przód/tył, wybieranych jedną dźwignią z elektrohydrauliczną zmianą półbiegów. Sama skrzynia wywodziła się z konstrukcji Steyra, oznaczanej później jako ZF (w rodzinie skrzyń typu 7200).

Sprzęgło główne to tarczowe sprzęgło mokre umieszczone w skrzyni przekładniowej, sterowane hydraulicznie. W praktyce dostajesz płynne ruszanie z ciężkim zestawem i dużą odporność na przegrzanie przy pracy w transporcie lub w Tractor Pullingu – to właśnie takie skrzynie i sprzęgła dobrze znoszą duże obciążenia, co pokazuje przykład ciągnika Case IH CS 150 używanego jako replika Ursusa 1414 S.

Jak działa napęd 4×4 i blokady?

Napęd na cztery koła w Ursusie 1414 załączasz elektrohydraulicznie, bez użycia dużej siły na dźwigni. Tak samo działa blokada mechanizmu różnicowego tylnego i przedniego mostu – sterowana z kabiny przyciskiem. Taki układ umożliwia szybkie reagowanie na zmieniające się warunki: wjeżdżasz w miękki fragment pola, wciskasz przycisk i masz natychmiastową poprawę trakcji.

Przedni most ma własną blokadę, również zasilaną elektrohydraulicznie. W połączeniu z oponami 16,9 R 30 z przodu i napędem 4WD ciągnik może bezpiecznie przenosić moc na podłoże podczas pracy z ciężkim agregatem uprawowo‑siewnym czy w transporcie po śliskiej drodze gruntowej.

Jak zbudowany jest układ hydrauliczny?

Hydraulika opiera się na elektrohydraulicznej regulacji położenia EHR‑D z tłumieniem drgań. Pompa ma wydatek 70 lub 80 l/min, a ciśnienie robocze wynosi 18,5 MPa. Taki zestaw zapewnia płynne sterowanie podnośnikiem, nawet gdy na TUZ wisi ciężki agregat, oraz sprawne zasilanie maszyn wymagających stałego przepływu oleju.

Podnośnik osiąga udźwig do 6500 kg, a tylny TUZ spełnia wymagania kategorii 3 (2) ISO. Do dyspozycji są cztery dodatkowe rozdzielacze z tyłu, co pozwala jednocześnie zasilać kilka obwodów hydrauliki w maszynie – np. siłowniki składania, znaczniki siewnika i napęd wentylatora w rozsiewaczu.

Układ EHR‑D i udźwig 6500 kg kwalifikują Ursusa 1414 do pracy z bardzo ciężkimi maszynami zawieszanymi – od dużych agregatów uprawowych po masywne siewniki talerzowe.

W skrzyni przekładniowej, tylnym moście, hydraulice i układzie kierowniczym krąży łącznie 65 dm³ oleju. Zwolnice tylne zawierają po 10 dm³, przekładnia główna przedniego mostu 6 dm³, a jego zwolnice po 0,8 dm³. Układ hamulcowy wykorzystuje około 0,4 dm³ płynu – ta wartość bywa pomijana, a ma realny wpływ na skuteczność hamowania przy jeździe z dużym ładunkiem.

Jakie wymiary i masę ma Ursus 1414?

Parametry gabarytowe i masa ciągnika decydują o tym, z jakimi maszynami może współpracować oraz do jakich budynków wjedzie. W przypadku Ursusa 1414 te liczby zbliżają go do współczesnych ciągników klasy 130–140 KM.

Długość ciągnika bez obciążników wynosi 4700 mm, a z obciążnikami przednimi rośnie do 5080 mm. Rozstaw osi to 2796 mm, co w połączeniu z ogumieniem 16,9 R 30 z przodu i 20,8 R 38 z tyłu daje stabilne prowadzenie zarówno w polu, jak i w transporcie. Prześwit 540 mm pozwala bezpiecznie przejeżdżać przez miedze i nierówności, nie ryzykując zahaczenia podwoziem.

Szerokość przy rozstawie kół tylnych 1904 mm zapewnia dobry kompromis między stabilnością a manewrowością na podwórzu. Rozstaw przednich kół wynosi 1850 mm, więc ciągnik nie „buja się” nawet przy pracy z ładowaczem czołowym. Wysokość do dachu kabiny to 2920 mm, a do tłumika 2750 mm, co pozwala wjeżdżać do większości współczesnych budynków inwentarskich, choć w bardzo niskich stodołach trzeba już mierzyć prześwit bardzo dokładnie.

Masa ciągnika gotowego do pracy z kabiną, ale bez dodatkowych obciążników, wynosi około 5200 kg. Po założeniu obciążników przednich rośnie do około 6270 kg. To dużo, ale wysoka masa własna ułatwia przeniesienie mocy na podłoże i zmniejsza poślizg kół przy ciężkiej orce. Dociążenie wodą w oponach (po 260 kg w każdej przedniej i po 506 kg w tylnej oponie) jeszcze bardziej poprawia uciąg, choć wymaga kontroli ciśnienia oraz stanu felg.

Przy planowaniu współpracy z maszynami zawieszanymi warto brać pod uwagę trzy elementy: całkowitą długość zestawu, udźwig 6500 kg oraz masę własną ciągnika z obciążnikami. To od nich zależy bezpieczeństwo nawrotów na końcu pola i zachowanie zestawu na drodze.

Jak wypada Ursus 1414 na tle innych ciągników 130–140 KM?

W klasie około 140 KM wielu rolników porównuje prototypowego Ursusa 1414 z ciągnikami takimi jak Zetor 14145. Czesi oferowali w latach 1987–1990 sześciocylindrowy model z silnikiem Z8602‑1 o mocy 140 KM i momencie 508 Nm, ze skrzynią 16/8, napędem 4×4 i udźwigiem TUZ 4000 kg.

Różnice widać zwłaszcza w hydraulice i udźwigu. Zetor 14145 ma wydajność pompy na poziomie około 46 l/min i udźwig 4000 kg, podczas gdy Ursus 1414 oferował już 70–80 l/min i 6500 kg. To zmienia dobór maszyn towarzyszących – polski prototyp umożliwia podnoszenie znacznie cięższych agregatów, zbliżając się parametrami do ciągników typowo „zachodnich”.

Pod względem masy Zetor waży około 4670 kg bez obciążników, więc jest lżejszy niż Ursus 1414 bez dociążenia. Z kolei parametry silników są porównywalne – Zetor ma minimalnie wyższą moc maksymalną (140 KM), Ursus 1414 z Valmetem ma bardzo korzystny moment obrotowy 535 Nm przy niższych obrotach, co poprawia elastyczność w ciężkiej pracy.

Na tle takich modeli jak Zetor 14145 Ursus 1414 wyróżnia się przede wszystkim hydrauliką EHR‑D i udźwigiem 6500 kg, zbliżając go bardziej do ówczesnych Case IH czy Steyrów niż do rodziny klasycznych Ursusów 12xx.

Warto też zwrócić uwagę na komfort: poziom hałasu w kabinie Ursusa 1414 S określano na około 72 dB, podczas gdy w typowych Ursusach serii 12xx poziom głośności dochodził do 83–84 dB. Różnica jest odczuwalna przy całodziennym siedzeniu za kierownicą.

Na co zwrócić uwagę przy eksploatacji hydrauliki i napędu?

Choć Ursus 1414 pozostał prototypem, jego układ hydrauliczny jest zbliżony do tego, co spotykasz w wielu ciągnikach średniej i ciężkiej klasy. Pompa o wydatku 70–80 l/min pracuje na wspólnym oleju ze skrzynią biegów, tylnym mostem i układem kierowniczym – to rozwiązanie typowe dla ciągników zachodnich, ale wrażliwe na czystość oleju.

Z doświadczeń z modelami 12xx wiesz, jak mogą wyglądać problemy z podnośnikiem: wolne podnoszenie, opadanie maszyny po odjęciu gazu, konieczność pracy na wysokich obrotach, żeby w ogóle ruszyć cięższy agregat. Nawet wymiana pompy, tłoka i filtrów nie zawsze pomaga, gdy nieszczelne są zawory w pokrywie podnośnika albo zużyte rozdzielacze przepuszczają olej.

W Ursusie 1414 warto systematycznie kontrolować kilka elementów układu hydraulicznego, bo ich stan przekłada się na stabilność działania EHR‑D i realny udźwig 6500 kg w pracy z nowoczesnymi maszynami:

• stan i wydajność pompy hydraulicznej, szczególnie po rozgrzaniu oleju,
• szczelność rozdzielaczy sekcyjnych obsługujących wyjścia zewnętrzne,
• działanie zaworów bezpieczeństwa i zaworów zwrotnych w pokrywie podnośnika,
• stan filtrów oraz czystość oleju w skrzyni, moście i układzie kierowniczym.

Na pokrywie podnośnika, od strony fotela, znajdują się otwory, w których montuje się elementy odpowiedzialne za sterowanie przepływem oleju. Zdarza się, że w miejsce oryginalnego zaworu trafi zwykła śruba lub przypadkowy króciec – wtedy nawet nowa pompa nie zapewni prawidłowego działania. Drobny z pozoru element potrafi całkowicie zmienić zachowanie podnośnika pod obciążeniem.

Przy codziennym użytkowaniu dobrze wprowadzić prosty nawyk: szybkie sprawdzenie poziomu oleju, obserwacja pracy EHR, kontrola ewentualnych wycieków przy przewodach oraz reagowanie na pierwsze objawy „kołysania” maszyną na TUZ. Takie podejście wydłuża życie hydrauliki nie tylko w Ursusie 1414, ale też w pokrewnych maszynach bazujących na konstrukcjach Steyra czy Case IH.