W Małopolsce, poza Krakowem, kocioł 5. klasy zainstalowany przed 1 lipca 2017 r. może być użytkowany do końca swojej żywotności. Uchwała antysmogowa nie wyznacza dla takiego urządzenia konkretnej daty wymiany. Inaczej jest w Krakowie, gdzie od 1 września 2019 r. obowiązuje całkowity zakaz spalania paliw stałych.
Jaki jest status kotła 5. klasy w Małopolsce?
Uchwała antysmogowa dla województwa małopolskiego rozróżnia urządzenia już eksploatowane od kotłów instalowanych po wejściu przepisów w życie. Kocioł spełniający wymagania 5. klasy według normy PN-EN 303-5:2012, który został uruchomiony przed 1 lipca 2017 r., może działać bezterminowo, czyli do końca technicznej żywotności.
Nie oznacza to jednak, że każdy kocioł 5. klasy można było dowolnie zamontować po tej dacie. Nowe kotły na paliwa stałe instalowane od 1 lipca 2017 r. muszą spełniać wymagania Ekoprojektu. 5. klasa i Ekoprojekt to dwa różne standardy. Sam certyfikat 5. klasy nie potwierdza automatycznie zgodności z Ekoprojektem.
Terminy wymiany kotłów w Małopolsce
Poniższe terminy dotyczą obszaru województwa małopolskiego poza Krakowem, który podlega odrębnym zasadom:
| Klasa kotła | Termin wymiany lub użytkowania |
|---|---|
| Bezklasowy, tak zwany kopciuch | Zakaz użytkowania od 1 maja 2024 r. |
| Klasa 3 lub 4 | Użytkowanie możliwe do 31 grudnia 2026 r., wymiana do końca 2026 r. |
| Klasa 5, uruchomiona przed 1 lipca 2017 r. | Bezterminowo, do końca żywotności urządzenia |
| Kocioł zainstalowany po 1 lipca 2017 r. | Musi spełniać wymagania Ekoprojektu |
Termin „bezterminowo” nie zwalnia z przestrzegania pozostałych wymagań uchwały. Nadal obowiązują ograniczenia dotyczące paliw, między innymi zakaz spalania mułów i flotokoncentratów oraz biomasy o wilgotności przekraczającej 20 proc.
Dlaczego w Krakowie klasa kotła nie ma znaczenia?
W Krakowie obowiązuje odrębna uchwała antysmogowa. Nie określa ona terminu użytkowania kotłów według klasy, ponieważ wprowadza całkowity zakaz spalania paliw stałych.
Najważniejsze zasady dla Krakowa są następujące:
- Od 1 września 2019 r. nie wolno spalać węgla, drewna ani innej biomasy.
- Zakaz dotyczy kotłów, pieców, kominków i innych instalacji na paliwa stałe.
- Dopuszczone są między innymi paliwa gazowe oraz lekki olej opałowy.
- Można korzystać także z ogrzewania sieciowego, elektrycznego i pomp ciepła.
Dlatego kocioł 5. klasy opalany węglem lub drewnem nie może być legalnie użytkowany w Krakowie, nawet jeśli spełnia wymagania normy PN-EN 303-5:2012.
Jak sprawdzić klasę kotła przed kontrolą?
Sam wygląd urządzenia nie wystarcza do ustalenia jego klasy. Potrzebne są oznaczenia i dokumenty potwierdzające parametry kotła. Sprawdź je w następującej kolejności:
- Tabliczka znamionowa – poszukaj informacji o klasie kotła, normie PN-EN 303-5:2012, modelu i roku produkcji.
- Instrukcja obsługi – porównaj dane z tabliczki z dokumentacją przekazaną przez producenta.
- Certyfikat lub sprawozdanie z badań – dokument powinien potwierdzać klasę urządzenia, a w przypadku nowszego kotła także zgodność z Ekoprojektem.
- Dokumenty na potrzeby kontroli – przygotuj dokumentację techniczną, certyfikat oraz świadectwo jakości używanego paliwa.
Jeżeli na tabliczce i w dokumentacji nie ma informacji o klasie, trudno potwierdzić spełnienie wymagań. W takiej sytuacji warto zwrócić się do producenta lub sprzedawcy o kopię dokumentów. Kontrole mogą prowadzić między innymi straż gminna lub miejska, upoważnieni pracownicy urzędu, Policja i Inspekcja Ochrony Środowiska. Za naruszenie uchwały grozi mandat do 500 zł, a sprawa skierowana do sądu może zakończyć się grzywną do 5000 zł.
Najkrócej: poza Krakowem stary, legalnie zainstalowany kocioł 5. klasy może być używany do końca żywotności. W Krakowie nie można używać żadnego kotła na węgiel ani drewno, niezależnie od jego klasy.
Przepisy dotyczące uchwał antysmogowych mogą być zmieniane. Przed podjęciem decyzji o zakupie lub wymianie urządzenia sprawdź aktualne informacje w urzędzie gminy albo w serwisie powietrze.malopolska.pl.
