Tępy sekator miażdży pędy zamiast równo je przecinać, dlatego wymaga większej siły i może pozostawiać poszarpane rany. Ostrzenie przywraca mu sprawność, ale trzeba zachować właściwy kąt, prowadzić osełkę w jednym kierunku i dopasować technikę do rodzaju ostrza.
Jaki masz sekator i jak przygotować go do ostrzenia?
Najpierw rozpoznaj konstrukcję narzędzia. Sekator nożycowy, nazywany też mijającym, ma ostrze tnące, które przesuwa się obok gładkiej piętki. Ostrzy się wyłącznie jego zewnętrzną stronę. Wewnętrzna powierzchnia powinna pozostać gładka, ponieważ styka się z piętką.
W sekatorze kowadełkowym ostrze dociska gałąź do nieruchomego kowadełka. Nie mija go, dlatego krawędź tnącą ostrzy się z obu stron. Do pracy najlepiej przygotować wąską osełkę diamentową lub drobnoziarnisty kamień. Pilnik także się nada, ale powinien mieć małą gradację, aby nie zrywać dużej ilości metalu.
Podane wartości są punktem odniesienia. Jeśli producent narzędzia wskazuje inny kąt, jego instrukcja ma pierwszeństwo.
| Typ sekatora | Zalecany kąt ostrzenia | Ostrzona powierzchnia |
|---|---|---|
| Sekator nożycowy | 23° | Zewnętrzna strona ostrza |
| Sekator kowadełkowy | 20° | Obie strony ostrza |
| Sekator elektryczny | 30° | Zgodnie z instrukcją producenta |
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź podstawowe zabezpieczenia:
- Zablokuj ostrze w pozycji bezpiecznej albo rozkręć sekator.
- Załóż rękawice ochronne i trzymaj dłonie poza linią ostrza.
- Ustaw narzędzie na stabilnym podłożu lub unieruchom je ściskiem.
- W przypadku sekatora elektrycznego wyłącz urządzenie i odłącz akumulator lub przewód zasilający.
Jak ostrzyć sekator krok po kroku?
Pracuj powoli. Celem nie jest zeszlifowanie dużej ilości stali, lecz odtworzenie równej krawędzi pod fabrycznym kątem. Nie używaj szlifierki, jeśli nie masz doświadczenia, ponieważ łatwo przegrzać ostrze albo zmienić jego profil.
- Wyczyść sekator – usuń ziemię, resztki roślin, soki i żywicę. Możesz użyć szczotki, wody z detergentem albo rozpuszczalnika do żywicy, a następnie dokładnie osusz metal.
- Zablokuj lub rozkręć narzędzie – demontaż ułatwia dotarcie do całej krawędzi, ale wcześniej zapamiętaj ułożenie elementów. Odłóż śrubki i sprężynkę w jedno miejsce, aby ich nie zgubić. Jeśli nie rozkręcasz sekatora, unieruchom ostrza ściskiem.
- Przyłóż osełkę pod właściwym kątem – w sekatorze nożycowym ustaw ją na około 23°, a w kowadełkowym na około 20°. Zachowuj ten sam kąt na całej długości krawędzi, zamiast zaokrąglać ją przypadkowymi ruchami.
- Prowadź osełkę tylko w jednym kierunku – przesuwaj ją od grubszej części ostrza w stronę krawędzi, na zewnątrz. Ruch powrotny wykonuj po oderwaniu osełki od metalu. Pocieranie w obie strony może poszarpać krawędź.
- Ostrz odpowiednią liczbę powierzchni – w sekatorze mijającym pracuj tylko po stronie zewnętrznej. W kowadełkowym powtórz ostrzenie po drugiej stronie, utrzymując ten sam kąt.
- Usuń zadziory – po ostrzeniu wykonaj kilka bardzo lekkich ruchów osełką po przeciwnej stronie ostrza. Nie dociskaj jej mocno, ponieważ ta czynność ma tylko wygładzić powstały zadzior, a nie zmienić geometrię krawędzi.
- Sprawdź efekt – krawędź powinna być równa i gładka, bez widocznych wyszczerbień. Nie sprawdzaj ostrości palcem wzdłuż ostrza. Bezpieczniej przetestować sekator na cienkiej gałązce.
Jeśli ostrze ma głębokie wyszczerbienia, jest wygięte albo nie trzyma ustawienia po skręceniu, samo ostrzenie może nie wystarczyć. W takiej sytuacji lepsza będzie naprawa lub wymiana elementu niż dalsze zbieranie metalu.
Co zrobić po naostrzeniu?
Po szlifowaniu usuń pył i ponownie wytrzyj ostrze. Ostrzenie może zetrzeć część fabrycznej powłoki ochronnej, a odsłonięta stal szybciej reaguje z wilgocią. Cienka warstwa środka konserwującego ogranicza korozję i poprawia pracę mechanizmu.
Po zakończeniu prac wykonaj następujące czynności:
- Nałóż niewielką ilość oliwy do maszyn na śrubę oraz pozostałe części ruchome.
- Otwórz i zamknij sekator kilka razy, aby rozprowadzić olej, po czym wytrzyj jego nadmiar.
- Jeśli ostrze ma powłokę teflonową, kontroluj je częściej po jej starciu i po każdym użyciu wycieraj narzędzie do sucha.
- Przechowuj sekator w suchym miejscu, najlepiej z zamkniętym lub zabezpieczonym ostrzem.
Ostrzenie powtarzaj wtedy, gdy sekator zaczyna wymagać większej siły, pozostawia poszarpane cięcie albo ślizga się po pędzie. Regularne, delikatne poprawianie krawędzi jest bezpieczniejsze dla narzędzia niż czekanie, aż ostrze mocno się wyszczerbi.
