Młode drzewka owocowe zabezpiecza się na zimę dwutorowo: kopczykiem chroni się system korzeniowy, a osłoną pnia ogranicza ryzyko pęknięć mrozowych i ogryzania kory przez zające lub sarny. Prace wykonaj późną jesienią, tuż przed nadejściem trwałych przymrozków. Nie owijaj pni folią – nie przepuszcza powietrza i może prowadzić do przegrzewania oraz zawilgocenia kory.
Dlaczego młode drzewka wymagają ochrony?
Młode drzewa mają cienką korę i słabiej rozwinięty system korzeniowy, dlatego gorzej znoszą nagłe spadki temperatury. Szczególnie narażone są drzewka posadzone jesienią oraz rosnące na otwartej, wietrznej działce.
Duże różnice temperatur między dniem i nocą mogą powodować pęknięcia mrozowe, czyli uszkodzenia kory i głębszych warstw pnia. Zimą problemem bywa też zwierzyna, która przy braku pożywienia ogryza młodą korę. Zabezpieczenia załóż przed trwałymi przymrozkami, zwykle późną jesienią. Termin zależy od regionu i aktualnej pogody.
Jak zabezpieczyć drzewko krok po kroku?
Przygotuj ziemię ogrodową, materiał do ściółkowania oraz osłonę dopasowaną do wysokości pnia. Następnie wykonaj prace w tej kolejności:
- Usyp kopczyk przy podstawie pnia – zgarnij ziemię wokół drzewka i uformuj kopczyk o wysokości około 20–30 cm. Powinien osłaniać miejsce szczepienia i dolną część pnia, ale nie zasypywać go na dużej wysokości. Kopczyk chroni korzenie przed przemarzaniem, szczególnie gdy śniegu jest mało.
- Osłoń pień – zamontuj matę, tekturę, siatkę albo tubę od podstawy pnia do pierwszych gałęzi. Materiał powinien przylegać na tyle, by nie przesuwał się na wietrze, ale nie może mocno uciskać kory. Jeśli w pobliżu występują zające lub sarny, wybierz twardą siatkę albo perforowaną tubę, która utrudni zwierzętom dostęp do pnia.
- Rozważ bielenie – biała warstwa odbija część promieni słonecznych i ogranicza nagrzewanie pnia w słoneczne, zimowe dni. Zabieg może zmniejszyć ryzyko pęknięć mrozowych, ale nie zastępuje osłony przeciw zwierzynie.
Nie stosuj folii jako izolacji pnia. Szczelna folia ogranicza wymianę powietrza, zatrzymuje wilgoć i w słoneczne dni może nadmiernie nagrzewać korę. Takie warunki sprzyjają jej uszkodzeniom. Wybieraj materiały przepuszczające powietrze albo gotowe, perforowane osłonki.
Czym osłonić pień?
Materiał dobierz przede wszystkim do zagrożenia. Przy niewielkim ryzyku mrozu wystarczy lekka osłona, natomiast na działkach położonych przy lesie lub polach potrzebna jest ochrona mechaniczna przed zwierzyną.
| Materiał | Główne przeznaczenie | Trwałość |
|---|---|---|
| Słoma lub mata słomiana | Ochrona przed mrozem i wahaniami temperatury | Umiarkowana, materiał może nasiąkać i być niszczony przez zwierzęta |
| Tektura falista | Podstawowa ochrona pnia przed chłodem | Niska do umiarkowanej, wymaga osłony przed wilgocią |
| Siatka plastikowa | Ochrona przed zającami i sarnami | Dobra, szczególnie przy prawidłowym zamocowaniu |
| Perforowana tuba | Ochrona pnia przed zwierzyną i częściowo przed mrozem | Dobra, przeznaczona do wielosezonowego użytkowania zależnie od materiału |
Na co jeszcze zwrócić uwagę?
Po założeniu osłon sprawdź je po silnym wietrze i opadach śniegu. Zbyt luźny materiał może się zsunąć, a zbyt ciasny ocierać korę. Przy dużej presji zwierzyny sama osłonka pnia może nie wystarczyć, dlatego przydatne będzie dodatkowe ogrodzenie wokół działki lub zabezpieczenie najbardziej narażonych drzewek.
Drzewka rosnące w donicach wymagają ochrony także od spodu. Ustaw donicę w osłoniętym miejscu i zaizoluj jej ścianki materiałem przepuszczającym powietrze. Korzenie w pojemniku są bardziej narażone na przemarzanie niż korzenie drzewka rosnącego w gruncie.
Przed nadejściem mrozów sprawdź jeszcze następujące elementy:
- Kopczyk ma wysokość około 20–30 cm i nie osunął się.
- Osłona pnia jest stabilna, przewiewna i nie uciska kory.
- Pień nie został owinięty folią.
- W miejscu narażonym na zwierzynę zastosowano siatkę lub tubę.
Tak przygotowane drzewko ma lepszą ochronę korzeni, pnia i kory. Po zimie zdejmij lub poluzuj osłony, gdy minie ryzyko silnych mrozów, aby pień nie pozostawał niepotrzebnie w podwyższonej wilgotności.
